NITHAN JAI · นิทานใจ
เรื่องเล่าที่ชวนให้กลับมาฟังเสียงข้างใน
กาลครั้งหนึ่ง
มีแอ่งน้ำเล็กๆ ซ่อนอยู่ในรอยแยกของหุบเขา
ในนั้น มีฝูงปลาว่ายวนอยู่ทุกช่วงอายุ
พวกมันไม่เคยรู้ว่าน้ำคืออะไร
เพราะไม่เคยอยู่ในที่ที่ไร้น้ำ
มันจึงไม่มีคำถามสำหรับสิ่งที่มันดำรงอยู่ในนั้น
เมื่อฝนตก — มันเรียกว่าสวรรค์เปิด
เมื่อมีบางสิ่งจมหาย — มันเรียกว่าความซวย
เมื่อใครบางตัวเจ็บปวด — มันเรียกว่ากรรม
ไม่มีใครเคยตั้งคำถาม
เพราะคำตอบถูกส่งต่อกันมานานเกินจะนับได้
วันหนึ่ง
มีเหตุแผ่นดินไหว ทำให้น้ำลดลงโดยไม่รู้สาเหตุ
เหลือเพียงแอ่งเล็กที่แทบไม่พอให้ว่าย
ฝูงปลาตื่นตระหนก
บางตัวโทษฟ้า
บางตัวสาปแช่งโชคชะตา
บางตัวกล่าวว่าถูกสาปเพราะบาปบรรพบุรุษ
มีเพียงปลาตัวหนึ่ง ที่นอนนิ่งอยู่ริมตะไคร่
มันหลับตา และพูดประโยคที่ไม่มีใครเคยได้ยินในบึงนี้มาก่อน
“ถ้าไม่มีน้ำ… พวกเจ้าจะยังเป็นปลาอยู่หรือไม่?”
ฝูงปลาทั้งหมดหันมามองมันราวกับเห็นปีศาจ
บางตัวหัวเราะเบาๆ อย่างไม่เข้าใจ
บางตัวกระซิบถามกันเองว่า
“มันหมายถึงอะไร?”
“น้ำจะไม่มีอยู่ได้ยังไง?”
“น้ำคือ…ทุกอย่างที่มีไม่ใช่หรือ?”
ไม่มีใครตอบได้
ไม่มีใครรู้ว่าควรถามอะไร
เพราะไม่มีใครเคยคิดว่า
สิ่งที่อยู่รอบตัวมาตลอดชีวิต
อาจไม่ใช่คำตอบ
แต่อาจเป็นสิ่งที่ควรตั้งคำถาม
ปลาตัวนั้นยิ้ม
ก่อนจะพูดเบาๆ ว่า
“เพราะพวกเจ้ายังไม่รู้ว่าตัวเองคืออะไร
จึงกลัวว่าสิ่งที่เคยอยู่ด้วยจะหายไป”
มันเล่าให้ฟังว่า
เมื่อครั้งยังเป็นลูกปลา มันถูกนกจับขึ้นจากบึง
แต่แทนที่จะตาย
มันตกลงในธาราอีกสายหนึ่งที่ไหลเชี่ยวกว่า กว้างกว่า
มันก็ถูกพัดผ่านน้ำตก สู่ทะเล
มันจม มันลอย มันสลบ มันตื่น
มันได้เห็นว่าน้ำที่มันเคยอยู่ เป็นเพียงส่วนเล็กๆ
มันได้เห็นสัตว์อื่นที่ไม่ใช่ปลา
ได้ยินเสียงที่ไม่ใช่คลื่น
ได้รู้ว่าโลกไม่ใช่แค่บึงตื้นๆ
และที่สำคัญ…
มันได้เห็น — ว่ามันไม่ใช่แค่ปลา
แต่มันเป็นการไหลไปของเหตุและผล
เป็นผลพวงของกระแสที่เกิดก่อนมันนับล้านปี
เป็นการเกิดขึ้นชั่วคราวของสิ่งหนึ่ง
ที่ไม่มีเจ้าของ ไม่มีผู้ควบคุม ไม่มีผู้รอดพ้น
เมื่อมันพูดจบ…
ฝูงปลานิ่งเงียบ ไม่มีใครเข้าใจ
และไม่มีใครอยากเข้าใจ
พวกปลาเรียกมันว่า “ผู้สาปแช่งบึง”
และขับไล่มันออกไปจากบึง
ปลาตัวนั้นว่ายหายไป
และไม่มีใครเห็นมันอีกเลย
แต่ในวันถัดมา
เมื่อน้ำลดลงจนเหลือเพียงตะกอน
มีลูกปลาตัวหนึ่ง
นอนนิ่งอยู่ใต้เงาของตะไคร่
และพูดเบาๆ กับตัวเองว่า
“ถ้าไม่มีน้ำ… ฉันจะยังเป็นฉันหรือเปล่า?”
นิทานใจ NithanJai
นิทานจบลง แต่คำถามอาจเพิ่งเริ่มต้นในใจเรา
