NITHAN JAI · นิทานใจ
เรื่องเล่าที่ชวนให้กลับมาฟังเสียงข้างใน
ในหุบเขาที่หมอกขาวคลี่คลุม มีนครหนึ่งรุ่งเรืองด้วยแสงไฟยามราตรี
ถนนเต็มไปด้วยเสียงหัวเราะและงานรื่นเริง
แต่ภายในกำแพงเมืองนั้น มี ประตูใหญ่สองบาน
บานหนึ่งเปิดสู่ทุ่งรุ่งอรุณที่สว่างไสวสุดสายตา
อีกบานหนึ่งเปิดสู่เหวลึกดำมืด ไร้ก้นบึ้งและไร้สิ้นสุด
พระราชาแห่งนครแต่งตั้ง ยามสองนาย ให้เฝ้าประตูมืดนั้น
“หิริ” ผู้ละอายต่อความชั่ว
“โอตตัปปะ” ผู้เกรงกลัวผลแห่งกรรม
ตราบใดที่ยามทั้งสองยืนมั่น ประตูมืดก็ปิดสนิท
ผู้คนดำรงชีวิตได้อย่างปลอดภัย แม้จะไม่รู้เลยว่ามีเหวอยู่เบื้องหลัง
กาลหนึ่ง มีชายแปลกหน้าเดินทางเข้ามาในเมือง
เขาตะโกนก้องกลางตลาดว่า
“ไม่มีกรรม! ไม่มีผล! ชั่วหรือดีก็เป็นเพียงเงาลวง!”
ถ้อยคำของเขาแพร่กระจายดุจควันดำ ซึมเข้าสู่หัวใจผู้คนทีละน้อย
บางคนเริ่มโกหกโดยไม่สะทกสะท้าน
บางคนเริ่มเบียดเบียนโดยไม่สั่นสะเทือน
ไม่นานนัก ฝูงชนก็กรูกันไปทางประตูมืดด้วยความหลงผิด
แรงมหาชนผลักไสยามทั้งสองให้ล้มลงกับพื้น
หิริถูกเหยียบย่ำ โอตตัปปะถูกผลักหายไปในเงามืด
และแล้ว—ประตูมืดก็เปิดอ้า เหวลึกกลืนชีวิตนับไม่ถ้วน
ท่ามกลางความโกลาหล มีชายหนุ่มผู้หนึ่งแหงนหน้าขึ้น
เขามองเห็น โคมไฟสว่างอยู่ไกลโพ้น
แสงนั้นมั่นคง ไม่ดับแม้ลมแรงพัดโหม
เขาพึมพำว่า
“นั่นแหละคือทางรอด”
แต่เขายังยืนอยู่ที่เดิมเพียงเฝ้ามองไฟ
ศรัทธาเพียงอย่างเดียว ไม่อาจพาใครออกจากความมืดได้
จนเมื่อวันหนึ่ง เขายกเท้าก้าวออกไป
ดินใต้ฝ่าเท้าแตกร่วน ราวกระซิบว่า “ไม่มีสิ่งใดเที่ยงแท้”
ลมหายใจที่ผ่านเข้าออก ก็บอกว่า “ร่างนี้มิใช่ของใคร หากเป็นเพียงดิน น้ำ ลม ไฟชั่วคราว”
ทุกก้าว ทุกลมหายใจ กลายเป็นครูที่สอนโดยไม่เอื้อนเอ่ยถ้อยคำ
และในความเคลื่อนไหวนั้น เขาพบความจริงที่ไม่เคยอยู่ในตำรา แต่ปรากฏอยู่ตรงหน้า
เมื่อเขาเดินเข้าใกล้โคมไฟ ปัญญาจึงแจ่มชัดว่า
ทุกการกระทำย่อมมีผล ดุจหว่านเมล็ดย่อมงอกงาม
และ สรรพสิ่งล้วนไร้เจ้าของ ดุจคลื่นไม่เคยหยุดอยู่กับที่
ในห้วงขณะนั้นเอง เขาได้ยินเสียงกึกก้องภายในใจ
เป็นเสียงโซ่ตรวนที่คล้องประตูมืดจนแน่นสนิท
เงามืดที่เคยเรียกหา ค่อย ๆ สลายไปเหมือนหมอกที่ถูกแสงอรุณแทงทะลุ
หิริยืนสงบ โอตตัปปะยืนมั่น
ดุจเสาหินสองต้นในใจของเขา
และประตูแห่งความมืดในใจเขาเองก็ถูกปิดตาย
ไม่ใช่เพียงปิดชั่วคราว แต่ปิดลง ตลอดกาล
ในเวลาเดียวกัน ประตูอีกบานได้เปิดออก
ทางสว่างสู่ทุ่งรุ่งอรุณเบื้องหน้า เผยออกกว้างไพศาล
และเขาก็ก้าวออกไป เบา ราบเรียบ และอิสระ
นิทานจบลง แต่คำถามอาจเพิ่งเริ่มต้นในใจเรา
